Reverse modal shift: waarom terug naar wegvervoer vaak onverstandig is

Bron: Evofenedex

Intermodaal vervoer lijkt aan populariteit te verliezen. Terwijl een intermodale aanpak in werkelijkheid steeds aantrekkelijker wordt. Een uitleg hoe dat zit

Het intermodaal vervoer in Nederland staat onder druk. Het spoorgoederenvervoer laat een daling zien en ook binnenvaartvolumes blijven achter. Ladingstromen die eerder succesvol van de weg waren verplaatst, keren soms terug naar de vrachtauto. Een verschuiving die wordt aangeduid als reverse modal shift.

Deze ontwikkeling baart de sector zorgen. Volgens Babiche van de Loo, programmamanager van Joint Corridors Off-Road Zuid-Holland, doen veel bedrijven zichzelf juist tekort als ze teruggrijpen naar wegvervoer.

Hardnekkig beeld van onbetrouwbaarheid

Van de Loo ziet in gesprekken met bedrijven dat de dalende volumes bij spoor en binnenvaart vaak geen gevolg zijn van echte capaciteitsproblemen, maar vooral van beleving. Die beleving komt dan vaak niet meer overeen met de realiteit.

“Veel verladers hebben in het verleden negatieve ervaringen gehad met vertragingen of onduidelijkheid op het spoor of in de binnenvaart”, zegt ze. “Die ervaringen blijven soms jarenlang hangen, ook als de operationele realiteit soms verbetert.” Volgens haar is het beeld van onbetrouwbaarheid hardnekkig en speelt het mee in commerciële afwegingen. Het gevolg: bedrijven kiezen sneller voor de zekerheid van de weg.

Onbekendheid met korte afstand naar terminal

Daarnaast merkt Van de Loo dat veel bedrijven niet weten dat de afstand naar de dichtstbijzijnde inland terminal kort is. Ze zijn niet bekend met de mogelijkheden die dat biedt. “De meeste bedrijventerreinen (59 procent) liggen binnen 30 minuten van een inland terminal”, licht ze toe. “Die beperkte afstand maakt intermodaal vervoer veel aantrekkelijker dan bedrijven vooraf inschatten.”

Betrouwbare corridors bestaan wel degelijk

Een derde belangrijke factor is onbekendheid met de sterk verbeterde corridors die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld onder onafhankelijke regie. “Er zijn in Nederland en daarbuiten zeer betrouwbare intermodale verbindingen gerealiseerd met het doel om consistentie te bieden”, zegt Van de Loo. “Joint Corridors Off-Road richt zich juist op verbindingen die wel betrouwbaar zijn. En waar gebundeld en samengewerkt wordt tussen partijen. Die neutrale rol van ons zorgt ervoor dat de betrouwbaarheid hoog is. Veel bedrijven weten nog niet dat die betrouwbare corridors bestaan.”

Zo is er al een betrouwbare binnenvaartverbinding tussen het Delta terminal op de Maasvlakte en de Waalhaven. Ook is er een betrouwbare tweewekelijkse railverbinding tussen ECT Rotterdam en Beieren/Zuid Duitsland. Die kan niet alleen maritieme lading vervoeren, maar ook kraanbare trailers.

Van de Loo benadrukt dat volumedalingen juist een risico vormen. “Als bedrijven te snel afhaken, verdwijnen verbindingen en wordt de weg alleen maar voller. Afhankelijkheid van alleen wegvervoer wordt de komende jaren risicovoller en kostbaarder".

Nieuwe druk door vrachtwagenheffing en werkzaamheden

Toch ziet Van de Loo een omslagpunt aankomen. Door de invoering van de vrachtwagenheffing (per 1 juli 2026), stijgende CO₂-kosten en de grote onderhoudsopgave aan bruggen, tunnels en wegen, ontstaat een nieuwe economische realiteit. Bij het programma Joint Corridors Off Road wordt dit ook wel trucktijdreductie genoemd.

“Bedrijven doen er verstandig aan de modal shift minstens te overwegen”, zegt van de Loo. “Niet alleen voor duurzaamheid, maar vooral om leveringszekerheid te borgen. Afhankelijkheid van alleen wegvervoer wordt de komende jaren risicovoller en kostbaarder.”

Bulkvervoer wordt vaak door bedrijven gezien als te specifiek of te volumineus voor de modal shift. Volgens Joint Corridors Off-Road klopt dat niet. Ook bulkvervoer is in de praktijk geschikt voor intermodale oplossingen.

Overwegen loont: vouchers beschikbaar

Voor bedrijven die willen onderzoeken of modal shift voor hun situatie mogelijk is, zijn er ondersteuningsmogelijkheden. In zowel Utrecht als Zuid-Holland is er een voucherregeling voor de modal shift beschikbaar. Hiermee worden ondernemers financieel ondersteund bij het maken van de overstap. Of bij het uitvoeren van een haalbaarheidsanalyse. Ook bedrijven uit andere provincies kunnen via de regeling gratis advies krijgen.

Samen met evofenedex en Joint Corridors Off-Road

Het traject gaat veel verder dan kansen in kaart brengen. Bedrijven worden samen door evofenedex en Joint Corridors Off-Road begeleid om te kijken waar kansen liggen voor een modal shift. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de verbindingen van het Joint Corridor Off-Road-programma. Na de analyse krijgen de bedrijven hulp om een pilot op te zetten en uit te voeren.

Van de Loo: “We laten bedrijven niet los na de afronding van de analyse. Indien gewenst helpen we ze in contact te komen met betrouwbare relevante partijen. Ook zorgen we ervoor dat alles vloeiend verloopt.”